Cách Kiểm Tra CCCD Có Bị Lợi Dụng Vay Tiền Không

Những Điểm Chính

• Mất hoặc lộ ảnh CCCD chưa đủ để một người khác đứng tên khoản vay, nhưng rủi ro tăng khi lộ kèm số điện thoại, ảnh chân dung hoặc mã OTP.
• Báo cáo tín dụng tại CIC cho thấy các khoản vay và dư nợ đang ghi nhận dưới tên bạn, đủ để đối chiếu với những khoản bạn thực sự đã đăng ký.
• Khi thấy khoản vay lạ, hãy xác minh với tổ chức đang ghi nhận nó và giữ lại bằng chứng trước khi thanh toán bất kỳ đồng nào.

CCCD từng bị mất, hoặc một tấm ảnh chụp hai mặt đã gửi cho một đơn vị nào đó rồi quên mất, cũng đủ khiến bạn băn khoăn liệu thông tin của mình có bị sử dụng để vay tiền hay không. Kiểm tra CCCD có bị vay tiền không bắt đầu từ hồ sơ tín dụng của chính bạn, không phải từ phỏng đoán.

Hồ sơ tín dụng cá nhân ghi lại các khoản vay mà tổ chức tín dụng đã báo cáo dưới tên bạn, kể cả khoản bạn chưa từng ký. Đối chiếu danh sách đó với những gì mình thực sự đã đăng ký là bước tự làm được, và cũng là bước cho biết có cần xử lý tiếp hay không.

Mất Hoặc Lộ CCCD Có Bị Vay Tiền Không?

Nỗi lo khi mất CCCD hoặc lộ thông tin CCCD là điều dễ hiểu, nhưng việc mất thẻ không đồng nghĩa bạn sẽ bị vay tiền. Rủi ro còn phụ thuộc vào lượng thông tin và dữ liệu xác thực mà người khác đang có.

Chỉ lộ CCCD chưa đủ để đăng ký vay

Quy trình mở một khoản vay số hiện nay thường yêu cầu nhiều lớp xác thực: ảnh giấy tờ, ảnh chân dung khớp với giấy tờ, số điện thoại chính chủ nhận mã xác thực, đôi khi cả tài khoản ngân hàng đứng tên người vay. Một tấm ảnh CCCD thường chỉ vượt được lớp đầu tiên, vì người cầm ảnh vẫn thiếu khuôn mặt của bạn và thiếu chiếc SIM đang nhận mã. Các bước xác thực này cũng có thể khác nhau tùy tổ chức, chẳng hạn quy trình đăng ký của các sản phẩm vay trên ứng dụng BE yêu cầu CCCD gắn chip và bước quét khuôn mặt. Các lớp xác thực này cũng là lý do giải ngân khoản vay online mất bao lâu phụ thuộc vào việc hồ sơ có qua đủ các bước hay không.

Điều đó không có nghĩa ảnh CCCD hoàn toàn không có rủi ro. Thông tin trên ảnh có thể bị sử dụng để giả mạo danh tính, mở tài khoản trung gian hoặc đăng ký một số dịch vụ có quy trình xác thực khác nhau, từ đó làm tăng nguy cơ bị mạo danh vay tiền.

Rủi ro tăng khi lộ kèm thông tin xác thực khác

Càng nhiều thông tin bị lộ, nguy cơ thông tin của bạn bị lợi dụng càng cao. Số điện thoại, ảnh chân dung, mã OTP hoặc thông tin tài khoản đều có thể trở thành dữ liệu bổ sung khi kẻ gian tìm cách xác minh danh tính.

Nếu bạn từng mất CCCD, từng gửi ảnh hai mặt cho một bên không rõ nguồn gốc, hoặc từng làm hồ sơ vay ở nơi sau đó mất liên lạc, hãy kiểm tra lại thông tin tín dụng đứng tên mình. Báo cáo CIC cho biết những khoản vay nào đang được ghi nhận dưới tên bạn, đủ để phát hiện sớm một khoản mà bạn không nhận ra.

Lo ngại khi CCCD bị mất hoặc lộ

Cách Kiểm Tra Khoản Vay Đứng Tên Mình

Không có nơi nào tra cứu được toàn bộ lịch sử một số CCCD đã được sử dụng ở đâu. Nếu lo CCCD bị dùng để vay tiền, cách kiểm tra mình có vay tiền hay không là đối chiếu xem có khoản vay nào đang được ghi nhận chính thức dưới thông tin của bạn.

Tra cứu CIC để kiểm tra thông tin tín dụng

Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam, gọi tắt là CIC, thuộc Ngân hàng Nhà nước và có nhiệm vụ thu thập thông tin tín dụng từ các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo Điều 18 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, khách hàng vay được khai thác miễn phí thông tin tín dụng về chính mình một lần trong một năm. Từ lần khai thác thứ hai trong năm, CIC thu phí theo biểu phí hiện hành. Báo cáo cho biết tên tổ chức cấp tín dụng, dư nợ, nhóm nợ, lịch sử trả nợ và điểm tín dụng. Đây là nguồn chính thức để cá nhân kiểm tra thông tin tín dụng của mình, nên bạn có thể tải về và lưu lại để đối chiếu.

Đối chiếu với các khoản vay đã đăng ký

Sau khi mở báo cáo, hãy so từng khoản vay với những khoản bạn từng đăng ký và các giấy tờ liên quan. Bốn thông tin nên kiểm tra bao gồm:

• Tên tổ chức cấp tín dụng.
• Thời điểm khoản vay phát sinh.
• Số dư còn lại.
• Trạng thái thanh toán.

Một khoản vay đáng để kiểm tra lại nếu:

• Khoản vay thuộc một tổ chức bạn chưa từng giao dịch.
• Khoản vay phát sinh vào thời điểm bạn không làm hồ sơ vay.
• Khoản vay xuất hiện trong khoảng thời gian bạn từng mất hoặc làm lộ CCCD.

Báo cáo tín dụng không phải kênh duy nhất để phát hiện vấn đề. Cuộc gọi nhắc nợ, tin nhắn yêu cầu thanh toán hoặc yêu cầu xác minh từ một đơn vị bạn chưa từng làm hồ sơ cũng là những dấu hiệu nên kiểm tra lại. Nếu báo cáo CIC chưa có thông tin bất thường nhưng bạn vẫn nhận được các thông báo này, hãy xác minh trực tiếp với đơn vị liên quan thay vì cung cấp thêm thông tin cá nhân ngay. Tình huống ngược lại, khi bạn tự đăng ký nhưng vay qua app nhưng không nhận được tiền, lại có nguyên nhân và cách xử lý khác.

Phát hiện khoản vay không do mình đăng ký

Có Khoản Vay Lạ Thì Làm Gì?

Khi đã có đủ thông tin ban đầu, bạn có thể chuyển sang bước tiếp theo: yêu cầu tổ chức tín dụng kiểm tra lại hồ sơ và xử lý khoản vay nếu xác định thông tin không thuộc về mình.

Liên hệ tổ chức liên quan để xác minh

Nơi đang ghi nhận khoản vay là nơi bạn nên liên hệ đầu tiên để tìm hiểu thông tin. Liên hệ qua tổng đài, website hoặc kênh hỗ trợ chính thức của tổ chức đó, thay vì sử dụng số điện thoại được gửi trong tin nhắn đòi nợ.

Yêu cầu họ làm rõ ba điều:

• Hồ sơ vay được lập khi nào.
• Hồ sơ gồm những giấy tờ gì.
• Quy trình xác minh danh tính lúc đó được thực hiện ra sao.

Nếu có mã yêu cầu hoặc mã ticket, bạn nên lưu lại để tiện theo dõi quá trình làm việc.

Trong quá trình làm việc, hãy giữ lại bản báo cáo tín dụng đã tải, tin nhắn, email, ảnh chụp màn hình lịch sử cuộc gọi và mã ticket nếu có. Ghi lại thời điểm bạn mất CCCD, làm lộ ảnh hoặc gửi giấy tờ cho bên thứ ba nếu còn nhớ.

Cảnh báo: Nếu không nhận khoản vay, hãy xác minh với tổ chức cho vay trước khi thanh toán hoặc cung cấp thêm thông tin cá nhân. Giữ lại báo cáo tín dụng, tin nhắn và các mốc thời gian liên quan để thuận tiện khi làm việc.

Yêu cầu kiểm tra và điều chỉnh thông tin

Theo Điều 19 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, khi phát hiện thông tin tín dụng về chính mình có sai sót, khách hàng vay có quyền đề nghị CIC, tổ chức tín dụng hoặc tổ chức tự nguyện điều chỉnh lại thông tin. Đề nghị gửi qua hệ thống điện tử hoặc bằng văn bản, nêu rõ lý do và kèm tài liệu chứng minh dữ liệu có sai sót.

Thông tư cũng quy định mốc thời gian xử lý:

• 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đề nghị: tổ chức tiếp nhận thông báo về tính hợp lệ của đề nghị.
• 10 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận đề nghị hợp lệ: tổ chức tiếp nhận giải quyết. Trường hợp cần xác minh tại cơ quan liên quan, thời gian có thể kéo dài nhưng phải thông báo lý do cho bạn.
• 2 ngày làm việc kể từ khi điều chỉnh xong: tổ chức tiếp nhận thông báo kết quả.

Nếu có dấu hiệu giả mạo giấy tờ hoặc danh tính, bạn có thể trình báo cơ quan công an và cung cấp các tài liệu đã thu thập. Kết quả xác minh có thể được dùng làm căn cứ khi làm việc với tổ chức tín dụng để xử lý khoản vay và yêu cầu điều chỉnh thông tin tín dụng nếu có sai lệch. Trường hợp phát sinh tranh chấp, bạn có thể cân nhắc tham vấn luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Không cần chờ đến khi phát hiện dấu hiệu bất thường mới tìm hiểu cách kiểm tra CCCD có bị vay tiền không. Tra cứu báo cáo tín dụng CIC giúp bạn đối chiếu các khoản vay đang được ghi nhận dưới thông tin của mình và sớm phát hiện những dữ liệu không khớp. Bạn có thể tra cứu CIC cá nhân định kỳ, chẳng hạn mỗi năm một lần, đặc biệt sau khi mất giấy tờ hoặc nghi ngờ thông tin cá nhân bị sử dụng sai mục đích. Nếu phát hiện khoản vay không phải do mình đăng ký, hãy kiểm tra lại thông tin và liên hệ tổ chức tín dụng liên quan để được hướng dẫn xử lý.

Câu Hỏi Thường Gặp

Có thể kiểm tra nợ xấu bằng CCCD không?

Bạn có thể dùng số CCCD để đăng ký tài khoản và tra cứu thông tin tín dụng của mình trên CIC. Thông tin nợ xấu được thể hiện qua dữ liệu khoản vay và lịch sử thanh toán do các tổ chức tín dụng báo về CIC.

Bị mạo danh vay tiền có phải trả khoản vay đó không?

Việc có phải thanh toán hay không phụ thuộc vào kết quả xác minh và hồ sơ liên quan. Nếu khoản vay thực sự không phải do bạn đăng ký, bạn có thể đề nghị tổ chức tín dụng kiểm tra và xác minh lại. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường trong giấy tờ, ảnh, thông tin nhận diện hoặc phương thức xác thực, tổ chức tín dụng có thể kiểm tra lại quá trình đăng ký khoản vay.

Làm sao hạn chế rủi ro CCCD bị lợi dụng?

Bạn có thể giảm rủi ro bằng cách bảo vệ thông tin CCCD, không chia sẻ mã OTP và kiểm tra thông tin tín dụng định kỳ. Cụ thể:

• Chỉ gửi ảnh CCCD cho tổ chức, đơn vị mà bạn đã xác minh rõ nguồn gốc và mục đích sử dụng.
• Không cung cấp mã OTP hoặc mật khẩu cho người khác, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.
• Kiểm tra báo cáo tín dụng định kỳ để kịp thời nhận ra thông tin hoặc khoản vay bạn không nhận biết sớm.