Vay Tín Chấp Và Vay Thế Chấp Nên Chọn Loại Nào

Những Điểm Chính

• Toàn bộ khác biệt giữa hai hình thức vay quy về một câu hỏi duy nhất, là khoản vay có tài sản bảo đảm hay không.
• Thế chấp kéo theo nhóm phí riêng mà tín chấp không có, nên ở khoản nhỏ vay ngắn, phần lãi tiết kiệm được thường không bù nổi nhóm phí đó.
• Không có tài sản đứng tên nghĩa là chỉ còn tín chấp, nên việc cần làm là so điều kiện giữa các bên cho vay.

Cần một khoản tiền, mở app ngân hàng lên là thấy hai luồng sản phẩm, vay tín chấp và vay thế chấp, một bên hỏi giấy tờ nhà đất, một bên chỉ hỏi số CCCD. Trước khi so xem bên nào lợi hơn, bạn cần biết hồ sơ của mình đang rơi vào bên nào.

Tên gọi của hai hình thức đã nói ra điểm khác biệt gốc, phần còn lại đều là hệ quả. Vay tín chấp và vay thế chấp lệch nhau ở hồ sơ, thời gian duyệt, hạn mức, lãi suất cho tới cách bên cho vay xử lý khi người vay mất khả năng trả.

Vay Tín Chấp và Vay Thế Chấp là Gì

Một bên nhìn vào người vay, một bên nhìn vào tài sản. Vay tín chấp, một trong các hình thức vay tiêu dùng, xét duyệt dựa trên thu nhập, lịch sử tín dụng và dữ liệu hành vi, không yêu cầu tài sản đứng tên người vay. Bên cho vay chấp nhận rủi ro cao hơn để đổi lấy tốc độ và một bộ hồ sơ mỏng.

Vay thế chấp đi hướng ngược lại. Ở đây bắt buộc phải có tài sản thuộc sở hữu người vay. Điều 317 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thế chấp tài sản là việc một bên dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên nhận thế chấp. Người vay vẫn ở trong căn nhà, vẫn chạy chiếc xe đang thế chấp suốt kỳ vay. Thứ bên cho vay giữ thường là giấy tờ sở hữu bản gốc, và việc giữ này đi theo thỏa thuận ghi trong hợp đồng chứ không mặc nhiên phát sinh.

Hai Hình Thức Vay Này Khác Nhau Ở Điểm Nào

Bảng dưới so sánh vay tín chấp và vay thế chấp theo 11 tiêu chí, xếp từ điều kiện đầu vào cho tới hậu quả khi khoản vay đổ vỡ.

Tài sản bảo đảm quyết định mọi khác biệt

Mọi khác biệt kể trên đều quy về một câu hỏi. Khoản vay này có tài sản bảo đảm hay không? Thuật ngữ tín chấp trong luật mang nghĩa hẹp hơn nhiều so với cách thị trường đang dùng. Điều 344 Bộ luật Dân sự 2015 quy định tổ chức chính trị – xã hội ở cơ sở có thể bảo đảm bằng tín chấp cho cá nhân, hộ gia đình nghèo vay một khoản tiền tại tổ chức tín dụng để sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng theo quy định của pháp luật.

Quy định này giới hạn cả bên bảo đảm, bên vay lẫn mục đích vay, và phần bảo đảm đến từ uy tín của một tổ chức thứ ba chứ không phải của chính người vay. Thị trường thì dùng chữ này cho mọi khoản vay không có tài sản bảo đảm. Tài sản bảo đảm còn quyết định cách bên cho vay xử lý khi người vay không trả được nợ.

Hồ sơ và thời gian duyệt lệch vì khâu định giá

Bộ hồ sơ thế chấp dày hơn vì phải chứng minh cả khả năng trả nợ lẫn quyền sở hữu tài sản. Ngoài giấy tờ tùy thân và thu nhập, người vay còn nộp:

• Giấy tờ sở hữu tài sản
• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
• Tài liệu về mục đích sử dụng vốn

Quy trình hai bên giống nhau ở bốn bước, từ tư vấn tới giải ngân khi vay, khác ở chỗ thế chấp chèn thêm định giá tài sản và công chứng hợp đồng với các loại tài sản mà luật yêu cầu. Chính hai bước đó tạo ra chênh lệch thời gian duyệt, chứ không phải vì bên cho vay soi người vay thế chấp kỹ hơn.

Một bên cần giấy tờ, một bên không

Hạn mức và thời hạn vay bám theo tài sản

Hai bên tính hạn mức theo hai gốc khác nhau. Thu nhập và điểm tín dụng của người vay chặn trần hạn mức tín chấp, còn hạn mức thế chấp tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị định giá của tài sản. Ví dụ, Vay Nhanh trên app BE có hạn mức 10-40 triệu đồng, kỳ hạn 3-48 tháng và lãi suất từ 48%/năm tính trên dư nợ giảm dần, do Cake by VPBank cấp tín dụng còn BE là nền tảng phân phối khoản vay trong app. Dư nợ giảm dần nghĩa là lãi tính trên phần nợ còn lại. Tiền lãi mỗi kỳ vì thế giảm dần. Tín chấp dựng cho nhu cầu tiêu dùng và xoay dòng tiền, không phải cho mua nhà hay mua xe, nên đặt hạn mức hai bên cạnh nhau là so sai việc.

Trần 20%/năm nằm ở khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015. Ngay trong khoản đó có một vế loại trừ, là trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Lãi suất cho vay của tổ chức tín dụng áp theo pháp luật chuyên ngành về tín dụng, ngân hàng, nên không chịu ràng buộc của trần dân sự này.

Chênh lệch lãi suất rất lớn và chỉ bù được ở khoản nhỏ

Chênh lệch lãi suất tồn tại ở mọi cặp sản phẩm. Độ lớn thì thay đổi tùy đơn vị cho vay và tùy hồ sơ, nên phải tính trên cặp cụ thể của chính mình. Đổi lại, thế chấp kéo theo nhóm phí riêng mà tín chấp không có:

• Phí định giá tài sản
• Phí công chứng
• Phí đăng ký giao dịch bảo đảm
• Phí bảo hiểm tài sản nếu hợp đồng bắt buộc

Nhóm phí này không tăng tuyến tính theo khoản vay. Một phần là mức cố định. Số còn lại tính lũy thoái theo giá trị tài sản, nên tỷ trọng của nhóm phí trên một khoản vay nhỏ lớn hơn nhiều so với khoản lớn, và kỳ hạn càng ngắn thì phần phí đó càng nuốt hết khoản lãi tiết kiệm được. Phần chênh lãi chỉ vượt xa nhóm phí ở những khoản lớn và kỳ hạn dài, nên người đủ điều kiện thế chấp không nên chọn tín chấp chỉ vì thủ tục nhanh.

Hậu quả khi không trả được nợ khác nhau

Khi người vay mất khả năng trả, hai hình thức rẽ sang hai hướng xử lý khác hẳn. Khoản thế chấp cho phép bên cho vay xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ, và người vay mất quyền sở hữu tài sản đã mang đi thế chấp. Tín chấp không có tài sản để xử lý, nên bên cho vay thu hồi nợ theo các hướng ghi trong hợp đồng, trong đó có khởi kiện. Cả hai đều được ghi nhận trên CIC, và nhóm nợ chuyển xấu đi khi trả trễ. Người vay tín chấp nghĩ trả trễ chỉ là chậm thanh toán, mà không phát sinh thêm tổn thất nào thì mới chỉ nhìn một nửa vấn đề.

Khi Nào Nên Vay Tín Chấp Thay Vì Thế Chấp

Câu hỏi nên vay tín chấp hay thế chấp chỉ có đáp án khi gắn vào số tiền cần vay, thời gian dùng khoản tiền đó và tài sản đang đứng tên ai.

Chọn theo mục đích và thời gian cần dùng

Khoản sửa nhà dùng trong 1 năm và khoản mua nhà trả trong 20 năm không cùng một bài toán. Câu hỏi khi nào nên vay tiêu dùng đứng trước cả hai. Nhu cầu tiêu dùng, xoay dòng tiền hoặc chi phí đột xuất gần như luôn rơi về tín chấp, vì chi phí và thời gian làm thủ tục thế chấp không tương xứng với khoản vay. Mua nhà, mua ô tô, du học hoặc bơm vốn kinh doanh dài hạn thì thế chấp thường là lựa chọn khả thi về hạn mức và tổng chi phí. Ranh giới nằm ở chỗ khoản vay có đủ lớn và đủ dài để phần chênh lãi vượt qua nhóm phí riêng đó hay không.

Không có tài sản đứng tên thì chỉ còn tín chấp

Tài sản do bố mẹ hoặc vợ chồng đứng tên không đem thế chấp được nếu thiếu sự đồng ý và chữ ký của chủ sở hữu. Người thuê nhà, lao động tự do và nhóm chưa có hồ sơ tại CIC thật ra không đứng trước hai lựa chọn. Câu hỏi của họ là chọn bên cho vay nào, và cách chọn app vay tiền online là chỗ bắt đầu.

Điều kiện vay nên xem trước khi nộp hồ sơ

Có tài sản vẫn có lúc nên chọn tín chấp

Mang một căn nhà đi bảo đảm cho khoản vài chục triệu là đặt tài sản vào rủi ro không tương xứng với số tiền nhận về, nên khoản vay nhỏ và ngắn vẫn nên cân nhắc tín chấp, kể cả khi người vay có tài sản đứng tên. Tài sản đang thế chấp cho một khoản vay khác cũng vậy, phần giá trị còn lại thường không đủ để bảo đảm thêm một khoản mới.

Những Điểm Dễ Bỏ Sót khi Chọn Hình Thức Vay

Phần lớn câu trả lời cho câu hỏi vay tín chấp và thế chấp khác gì nhau dừng lại ở lãi suất. Những thứ đủ sức đảo ngược lựa chọn lại nằm ở chỗ khác. Đó là nhóm phí cần hỏi trước khi vay và tình trạng pháp lý của tài sản.

Chi phí định giá thường phát sinh trước khi bên cho vay chốt kết quả, nên người vay có thể mất khoản này cho hồ sơ không được duyệt. Tài sản đang tranh chấp hoặc chưa hoàn tất pháp lý sẽ bị loại ở khâu thẩm định tài sản, sau khi người vay đã mất thời gian chuẩn bị giấy tờ. Kiểm tra pháp lý tài sản là việc nên làm trước tiên.

Chọn giữa vay tín chấp và vay thế chấp gọn lại trong 3 câu hỏi tự trả lời theo đúng thứ tự, là cần bao nhiêu tiền, dùng trong bao lâu, và có tài sản nào đứng tên mình hay không. Con số nhỏ, kỳ hạn ngắn và không có tài sản đứng tên thì lựa chọn còn lại là tín chấp, và Vay Nhanh trên app BE, lãi suất từ 48%/năm do Cake by VPBank cấp tín dụng, là một hướng để xem điều kiện cụ thể. Vay đúng khả năng trả vẫn là phần quyết định nhiều hơn cả việc chọn đúng hình thức.

Câu Hỏi Thường Gặp

Vay tín chấp xong có thể vay thế chấp được không?

Khoản vay tín chấp đang trả không loại trừ một khoản thế chấp mới, vì hai khoản độc lập với nhau về tài sản bảo đảm. Nghĩa vụ trả nợ hàng tháng đang có sẽ trừ vào khả năng trả nợ khi bên cho vay tính hạn mức lần sau. Hạn mức thế chấp duyệt được vì vậy thường thấp hơn so với khi người vay chưa có khoản nào.

Người vay tín chấp bị nợ xấu có vay thế chấp được không?

Tài sản mang đi thế chấp không xóa nhóm nợ đã ghi nhận trên CIC, nó chỉ làm giảm rủi ro cho bên cho vay. Thứ quyết định nợ xấu có vay được không là nhóm nợ đang ở mức nào, và đã qua bao lâu kể từ khi tất toán. Mỗi bên cho vay đặt một ngưỡng chấp nhận nhóm nợ khác nhau. Cùng một hồ sơ có thể được bên này nhận và bên kia từ chối.

Không có hợp đồng lao động thì vay tín chấp được không

Vẫn vay tín chấp được ở những bên cho vay dùng dữ liệu hành vi thay cho chứng từ thu nhập. Bên chỉ dựa trên hồ sơ giấy thì vẫn yêu cầu hợp đồng lao động và sao kê lương. Với Vay Nhanh trên app BE, khách kê khai thu nhập mà không cần chứng minh. Vay Nhanh do Cake by VPBank cấp tín dụng, vẫn xét duyệt theo điều kiện và hồ sơ, trong đó có độ tuổi 20-50.

Trả nợ trước hạn có mất phí không?

Phí trả nợ trước hạn tồn tại ở cả vay tín chấp lẫn vay thế chấp và do từng bên cho vay quy định, nên đây không phải khoản phí riêng của thế chấp. Tất toán trước hạn nghĩa là trả hết nợ trước ngày đáo hạn. Với Vay Nhanh, phí tất toán trước hạn là 8% dư nợ gốc trong 3 tháng đầu và 5% từ tháng thứ 4. Vay Nhanh do Cake by VPBank cấp tín dụng, BE là nền tảng phân phối trong app.