Vay Tín Chấp Là Gì và Điều Kiện Để Được Duyệt Vay
Mục lục
Những Điểm Chính
- Khoản vay không cần tài sản bảo đảm vẫn phải qua thẩm định, và thứ thay cho tài sản là lịch sử tín dụng cùng dòng tiền của chính người vay.
- Mỗi tổ chức tín dụng tự đặt ngưỡng chấp nhận rủi ro riêng, nên cùng một hồ sơ có thể được duyệt ở nơi này và bị từ chối ở nơi khác.
- Mức lãi cao hơn 20%/năm tại tổ chức được cấp phép không phải dấu hiệu bất hợp pháp, vì trần dân sự không áp cho tổ chức tín dụng.
Vay tín chấp nghe như vay bằng một lời hứa. Nhưng thứ đem ra bảo đảm là toàn bộ hồ sơ tài chính của bạn, từ lịch sử trả nợ tới dòng tiền vào tài khoản, và bên cho vay đọc nó kỹ hơn bạn tưởng trước khi đưa ra con số hạn mức.
Phần lớn người tìm hiểu vay tín chấp là gì đều dừng lại ở câu định nghĩa, rồi vẫn không biết hồ sơ của mình có qua được hay không. Bài viết đi từ bản chất khoản vay sang các dạng tín chấp, rồi tới ngưỡng xét duyệt của từng tổ chức và cách chi phí được tính ra.
Vay Tín Chấp Là Gì
Vay tín chấp là khoản vay không cần tài sản bảo đảm, do tổ chức tín dụng xét duyệt dựa trên uy tín, khả năng trả nợ và lịch sử tín dụng của người vay. Bên cho vay bắt buộc phải là một tổ chức tín dụng được cấp phép; ứng dụng phân phối khoản vay không phải là bên cho vay, dù người vay thao tác toàn bộ trên ứng dụng đó.
Tín chấp là vay dựa trên uy tín người vay
Chữ uy tín trong hợp đồng không mang nghĩa cảm tính. Nó là một ước lượng xác suất: khả năng bạn trả đủ và trả đúng hạn, tính ra từ lịch sử tín dụng, dòng tiền vào tài khoản và hành vi sử dụng dịch vụ. Cái bảo đảm cho khoản vay là chính cam kết trả nợ của bạn, không phải một tài sản cụ thể.
Mỗi tổ chức tự đặt ngưỡng chấp nhận rủi ro riêng. Cùng một hồ sơ có thể qua ở nơi này và trượt ở nơi khác, và đó không phải lỗi của bạn. Người vay càng để lại nhiều dấu vết tài chính hợp lệ thì hồ sơ càng dễ đọc, nên một tài khoản ngân hàng gần như không phát sinh giao dịch là bất lợi thật, dù bạn chưa từng nợ ai đồng nào.
Ba tín hiệu thay cho một tài sản
Tài sản bảo đảm không phải điều kiện bắt buộc
Quy định hiện hành liệt kê điều kiện vay vốn gồm năng lực hành vi dân sự đầy đủ, mục đích vay hợp pháp, phương án sử dụng vốn khả thi và khả năng tài chính để trả nợ. Tài sản bảo đảm không nằm trong danh sách đó. Với khoản vay không vượt quá 400 triệu đồng trở xuống tại các tổ chức tín dụng ngoài quỹ tín dụng nhân dân, ngay cả phương án sử dụng vốn cũng không bắt buộc.
Áp dụng biện pháp bảo đảm hay không do hai bên thỏa thuận. Tổ chức tín dụng tự chịu trách nhiệm về quyết định cho vay của mình, nên câu hỏi đúng không phải là có vay được khi không có tài sản hay không, mà là tổ chức nào sẵn sàng gánh rủi ro đó với hồ sơ của bạn. Đây cũng là lý do hồ sơ tín chấp chạy nhanh hơn hồ sơ có tài sản, vì nó bỏ qua bước định giá và bước đăng ký giao dịch bảo đảm.
Mỗi hình thức tín chấp dựa trên một bằng chứng
Tên gói vay trên thị trường nghe như những sản phẩm khác nhau, nhưng tất cả đều xoay quanh cùng một câu hỏi: bạn có gì để chứng minh dòng tiền. Chính loại bằng chứng đó đặt tên cho gói.
- Vay theo lương dựa trên sao kê tài khoản nhận lương.
- Vay theo hóa đơn điện nước dựa trên lịch sử thanh toán đều đặn hàng tháng.
- Vay theo hợp đồng bảo hiểm nhân thọ dựa trên lịch sử đóng phí.
- Vay theo hạn mức thẻ tín dụng dựa trên cách bạn đã dùng và trả thẻ trong khoảng thời gian gần nhất.
Bạn không chọn dạng nào cũng được, mà chọn theo bằng chứng mình đang có sẵn trong tay.
Ai Đủ Điều Kiện Vay Tín Chấp
Không có một bộ điều kiện chung cho mọi khoản tín chấp, nhưng có một bộ tiêu chí chung mà hầu như nơi nào cũng đọc. Khác nhau nằm ở ngưỡng, không nằm ở danh mục.
Bên cho vay kiểm tra những gì
Nhóm đầu tiên là nhân thân và giấy tờ: quốc tịch Việt Nam, độ tuổi nằm trong khoảng mà sản phẩm quy định, và một giấy tờ tùy thân còn hiệu lực đứng tên chính chủ. Trên kênh số, giấy tờ đó là căn cước công dân gắn chip.
Nhóm nặng nhất là lịch sử tín dụng. Bên cho vay đọc nhóm nợ hiện tại của bạn, số ngày quá hạn từng phát sinh và số khoản vay đang mở cùng lúc. Nhóm thứ ba là khả năng trả nợ, đo bằng phần thu nhập hàng tháng còn lại sau khi trừ các nghĩa vụ nợ đang có, chứ không đo bằng con số thu nhập tổng mà bạn kê khai.
Ngưỡng cụ thể do từng tổ chức đặt ra
Không văn bản pháp luật nào quy định bạn phải bao nhiêu tuổi mới được vay tín chấp. Các con số đó là chính sách rủi ro của từng tổ chức. Hạn mức vay tín chấp và khung tuổi đổi theo từng sản phẩm.
Sản phẩm Vay Nhanh trên ứng dụng BE nhận khách hàng 20-50 tuổi, hạn mức 10–40 triệu đồng. Nơi khác đặt mốc thấp hơn hoặc cao hơn, nên cùng một người có thể đủ tuổi ở sản phẩm này mà không đủ ở sản phẩm kia, dù hồ sơ tài chính không thay đổi một dòng nào. Có một chỉ số bạn kiểm tra được trước: nhóm nợ của chính mình, tra qua kênh tra cứu của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia. Lưu ý nhóm nợ và điểm tín dụng là hai chỉ số khác nhau, đừng suy cái này ra cái kia.
Hai chỉ số này không thay thế cho nhau
Quy Trình Vay Tín Chấp Ra Sao
Trên kênh số, hồ sơ đi qua ba chặng:
Chặng định danh dùng căn cước công dân gắn chip cùng ảnh chân dung, thay cho việc nộp hồ sơ giấy, sổ hộ khẩu và bản sao công chứng như kênh truyền thống.
Chặng thẩm định là chặng quyết định. Với sản phẩm Vay Nhanh, kết quả có thể trả về nhanh nhất từ 1 phút, nhưng con số đó là thời gian phản hồi của hệ thống chứ không phải cam kết rằng hồ sơ của bạn sẽ qua. Hệ thống trả lời nhanh và hệ thống đồng ý là hai chuyện khác nhau.
Mẹo chuyên gia: Tra nhóm nợ của chính mình qua kênh tra cứu của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia trước khi nộp hồ sơ. Nhóm nợ và điểm tín dụng là hai chỉ số khác nhau, đừng suy cái này ra cái kia.
Lãi Suất Vay Tín Chấp Tính Như Thế Nào
Lãi suất vay tín chấp tính theo một trong hai cách: trên dư nợ giảm dần, hoặc trên dư nợ gốc. Cùng một mức lãi công bố, hai cách này cho ra tổng số tiền phải trả khác nhau, và cách tính nằm trong hợp đồng chứ không nằm trong con số quảng bá.
Trần lãi 20% áp cho ai?
Trần 20%/năm không áp cho mọi khoản vay như nhau, mà tách theo bên cho vay có phải tổ chức tín dụng hay không.
| Quan hệ vay | Trần lãi | Luật điều chỉnh |
| Giữa các bên không phải tổ chức tín dụng, gồm cá nhân với nhau hoặc với đơn vị không có giấy phép | 20%/năm | Bộ luật Dân sự |
| Tổ chức tín dụng với khách hàng | Theo thỏa thuận, không áp trần dân sự | Luật chuyên ngành |
Một mức lãi cao hơn 20%/năm tại tổ chức được cấp phép vì vậy không phải dấu hiệu bất hợp pháp. Thứ cần kiểm không phải con số. Câu hỏi đúng là bên cho vay có giấy phép hay không.
Bằng chứng quyết định mức lãi
Con số quảng bá không phải mức áp cho mọi người vay. Mức lãi thấp nhất trong biểu lãi suất công bố luôn gắn với hồ sơ có chứng từ thu nhập đầy đủ, và phần lớn người đọc quảng cáo không thuộc nhóm đó.
Khi hồ sơ không có chứng từ thu nhập, phần rủi ro mà chứng từ đáng lẽ gánh sẽ chuyển vào giá vốn, nên mức lãi nằm cao hơn. Sản phẩm Vay Nhanh trên ứng dụng BE có lãi suất từ 48%/năm, tính trên dư nợ giảm dần, và mỗi khách hàng nhận một mức riêng tùy kết quả thẩm định hồ sơ của chính mình.
Cảnh báo: Nghĩa vụ trả nợ chỉ phát sinh sau khi tiền về tài khoản của bạn. Yêu cầu nộp bất kỳ khoản phí nào trước giải ngân là dấu hiệu cần dừng lại.
3 Lưu Ý Trước Khi Ký Hợp Đồng Tín Chấp
Hợp đồng phải ghi tên tổ chức tín dụng cấp khoản vay, không phải tên ứng dụng bạn đang thao tác. BE là nền tảng phân phối và khởi tạo khoản vay trong app; Cake by VPBank là tổ chức tín dụng được cấp phép trực tiếp cấp khoản vay. Đọc sai dòng này là hiểu sai mình đang nợ ai.
Con số cần đối chiếu là tổng số tiền phải trả cả kỳ, chứ không phải mức lãi suất công bố ở đầu trang. Phí tất toán trước hạn và phí chậm trả nằm ngoài lãi suất, và cách tính lãi cũng làm tổng tiền đổi theo, nên hai khoản vay cùng công bố một mức lãi vẫn có thể cho ra hai tổng tiền khác nhau.
Lưu ý cuối cùng khi vay tín chấp nằm ở thứ tự. Nghĩa vụ trả nợ chỉ phát sinh sau khi tiền về tài khoản của bạn. Yêu cầu nộp bất kỳ khoản phí nào trước giải ngân là dấu hiệu cần dừng lại.
Trong toàn bộ danh sách tiêu chí mà bên cho vay đọc, nhóm nợ là chỉ số duy nhất bạn kiểm tra được trước khi họ kiểm tra bạn. Tra nó qua kênh tra cứu của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia trước khi nộp bất kỳ hồ sơ vay tín chấp nào, vì kết quả đó định hướng cả việc nên nộp ở đâu, không riêng việc có qua được hay không.
Câu Hỏi Thường Gặp
Chưa từng vay ở đâu bao giờ thì có vay tín chấp được không?
Chưa từng vay ở đâu vẫn nộp hồ sơ vay tín chấp được. Hồ sơ trắng không bị coi là hồ sơ xấu, nhưng bên cho vay không có dữ liệu nào để đọc, nên hạn mức ở lần đầu thường thấp hơn. Cách rút ngắn là để lại dấu vết tài chính hợp lệ trước, qua tài khoản thanh toán có giao dịch đều hoặc một khoản tín dụng nhỏ trả đúng hạn.
Đang có khoản vay khác thì còn vay tín chấp được không?
Đang có khoản vay khác không chặn bạn nộp hồ sơ tín chấp. Khoản vay đang mở làm tăng tổng nghĩa vụ trả nợ hàng tháng, và đó là con số bên cho vay đối chiếu với thu nhập khi quyết định hạn mức, nên hạn mức mới thường bị siết lại. Không có ngưỡng chung cho số khoản vay được mở cùng lúc, mỗi tổ chức đặt giới hạn riêng.
Trả nợ trước hạn có mất phí không?
Phí trả nợ trước hạn tùy từng sản phẩm, không có quy tắc chung cho mọi khoản tín chấp. Trên ứng dụng be, Ứng Tiền và Ví Trả Sau miễn phí tất toán trước hạn, còn Vay Nhanh thu 8% dư nợ gốc trong 3 tháng đầu và 5% từ tháng thứ tư. Con số này nằm trong hợp đồng, nên đối chiếu trước khi ký thay vì sau khi muốn trả sớm.
Không trả được khoản vay tín chấp thì bị xử lý thế nào?
Không trả được khoản vay tín chấp là tranh chấp dân sự: bên cho vay khởi kiện đòi nợ, chứ đây không phải căn cứ để xử lý hình sự, trừ trường hợp có dấu hiệu gian dối khi vay. Hệ quả trực tiếp là nhóm nợ bị hạ. Nhóm nợ đó theo hồ sơ của bạn và ảnh hưởng tới mọi lần vay về sau, ở bất kỳ tổ chức nào.
Be Group
Be Group là ban biên tập nội dung Góc tài chính của beLending, phụ trách chủ đề vay tiêu dùng, lãi suất và điểm tín dụng CIC. Khoản vay do Cake by VPBank cấp.
Tìm hiểu về tác giả
